HinhTuong.comHình Tượng
Khuôn mặt và biểu cảm

Lông mày nhân vật: hai nét nhỏ quyết định nhân vật đang vui, giận hay lo

Lông mày là bộ phận dễ đổi nhất trên mặt nhân vật: bảng góc nghiêng, độ dày, khoảng cách với mắt và bài tập giữ nguyên mắt miệng chỉ đổi lông mày.

teacher at a classroom whiteboard drawing simple cartoon faces with different eyebrow angles while children watch from desks, wide shot from back of room, daylight

Nếu chỉ được đổi một bộ phận để nhân vật chuyển từ vui sang giận, hãy đổi lông mày: hai nét ngắn trên mắt mang nhiều cảm xúc hơn cả miệng. Lông mày nghiêng vào giữa là giận, nghiêng ra ngoài là buồn hoặc lo, nhướn cao là ngạc nhiên, một bên cao một bên thấp là nghi ngờ.

Bài này đi từ góc nghiêng, độ dày, khoảng cách với mắt đến chuyện lông mày "rời" khỏi mặt ở nhân vật tối giản, kèm một bài tập cố định mắt và miệng, chỉ đổi lông mày, để bạn thấy tận tay hai nét nhỏ làm được gì. Ví dụ là cô Hạnh, giáo viên mỹ thuật ở Cần Thơ, dùng lông mày để dạy học sinh lớp năm về biểu cảm.

Vì sao lông mày làm việc nhiều hơn miệng

Miệng nói lên nhân vật vui hay không vui, còn lông mày nói lên cái vui đó thật hay giả, cái buồn đó là tủi thân hay tức giận. Một cái miệng cười đi kèm lông mày nhíu vào giữa là nụ cười cố gượng; cùng cái miệng đó với lông mày cong lên là nụ cười thoải mái. Người xem đọc được những khác biệt này trong tích tắc dù không ai giải thích.

Cô Hạnh mở tiết học bằng cách vẽ lên bảng một khuôn mặt tròn có miệng thẳng, rồi hỏi cả lớp nhân vật đang nghĩ gì. Câu trả lời rải rác. Cô thêm hai nét lông mày chéo xuống phía mũi, cả lớp đồng thanh "đang giận". Cô xoá đi, kẻ hai nét chéo xuống phía tai, các em nói "đang buồn", "đang lo". Miệng không đổi một li.

Bài học rút ra cho người tự vẽ nhân vật: khi biểu cảm chưa rõ, đừng vội sửa miệng to hơn hay thêm nước mắt. Nhìn lông mày trước. Nhân vật có lông mày đúng góc thì các bộ phận khác chỉ cần làm tròn vai.

Bảng góc nghiêng và cảm xúc

Mỗi dòng mô tả hướng của hai nét lông mày khi nhìn thẳng vào mặt nhân vật. "Đầu trong" là đầu gần mũi, "đầu ngoài" là đầu gần tai.

Hình dạng lông màyCảm xúc người xem đọc raĐi kèm tốt với
Ngang, cách mắt vừa phảiBình thường, đang ngheMiệng thẳng hoặc cười nhẹ
Đầu trong thấp, đầu ngoài caoGiận, quyết tâm, tập trungMiệng mím, răng nghiến
Đầu trong cao, đầu ngoài thấpBuồn, lo, ái ngại, thươngMiệng trễ xuống, mắt hơi khép
Cả hai nét cong lên và caoNgạc nhiên, vui mừngMắt tròn to, miệng chữ O
Một bên cao, một bên thấpNghi ngờ, tinh nghịch, "thật không đó"Miệng lệch một bên
Hai nét sát nhau, có nếp giữaBực, đau đầu, suy nghĩ căngMắt nheo
Lượn sóng, run runSợ hãi, bối rốiMiệng méo, giọt mồ hôi bên thái dương

Đừng học thuộc bảng. Hãy đứng trước gương, tự làm từng biểu cảm và nhìn lông mày của chính mình chuyển động. Bạn sẽ thấy cơ trán kéo đầu trong lên khi lo, và kéo chụm vào khi giận, đúng như bảng mô tả.

Độ dày và hình dạng lông mày nói lên tính cách gốc

Lông mày dày, vuông đầu cho nhân vật mạnh mẽ, bướng. Một khối đen chắc, đầu cắt ngang, hợp nhân vật thể thao, nhân vật ông bố cứng rắn mà tốt bụng, hoặc một chú chó bảo vệ.

Lông mày mảnh, cong dài cho nhân vật nhẹ nhàng, tinh tế. Một nét bút mảnh có đuôi thon hợp nhân vật nghệ sĩ, nhân vật bà ngoại hiền, hoặc một con mèo kiêu kỳ.

Lông mày ngắn như hạt đậu cho nhân vật dễ thương, trẻ con. Hai chấm bầu dục nhỏ đặt cao trên trán, rất hợp nhân vật tối giản và con vật nhân hoá. Chúng vẫn nghiêng được để biểu cảm.

Lông mày rậm rạp, rối cho nhân vật già hoặc lập dị. Vài nét gạch chéo chồng nhau, có thể nhô ra khỏi đường viền mặt. Dùng tiết chế vì khó vẽ lại cho giống.

Hình dạng gốc không đổi, chỉ góc nghiêng đổi. Đây là quy tắc giữ nhân vật nhất quán: nhân vật có lông mày vuông dày thì khi buồn vẫn là lông mày vuông dày, chỉ xoay góc. Đổi luôn hình dạng là nhân vật thành người khác.

Khoảng cách giữa lông mày và mắt

Ngoài góc nghiêng, khoảng trống giữa lông mày và mắt là biến thứ hai bạn điều chỉnh được. Lông mày sát mắt cho cảm giác căng, nghiêm, có khi đe doạ; lông mày cách xa mắt cho cảm giác cởi mở, ngây thơ, hoặc ngạc nhiên nếu cách xa hẳn.

Với nhân vật gốc ở trạng thái bình thường, khoảng cách chừng bằng chiều cao của mắt là dễ dùng nhất, vì từ đó bạn còn chỗ để kéo lên khi ngạc nhiên và hạ xuống khi giận. Nếu nhân vật gốc đã để lông mày sát mắt, khi giận bạn hết đường hạ xuống và phải phóng đại sang chỗ khác.

Một mẹo của cô Hạnh dành cho học sinh: lấy đầu bút chì đo chiều cao con mắt, rồi đặt lông mày cách mắt đúng một khoảng như thế. Khi vẽ cảm xúc mới, cho các em dịch lông mày lên hoặc xuống nửa khoảng. Các em không cần biết khái niệm giải phẫu nào, chỉ cần một cái thước bằng chính đầu bút.

Nhân vật không có lông mày, hoặc lông mày bị tóc che

Nhiều nhân vật tối giản không vẽ lông mày, ví dụ một hạt đậu có hai chấm mắt. Khi đó bạn vẫn có thể cho lông mày xuất hiện tạm thời trong khung biểu cảm mạnh, rồi biến mất ở khung thường. Người xem chấp nhận điều này rất tự nhiên, vì họ đọc cảm xúc chứ không đếm bộ phận.

Trường hợp nhân vật có tóc mái dày che trán, nhiều người vẽ lông mày đè lên tóc mái, tức là nét lông mày vẫn hiện ra trên mảng tóc. Cách này nghe vô lý nhưng giữ được biểu cảm, và là lựa chọn của rất nhiều người vẽ truyện. Lựa chọn còn lại là để tóc mái tự biểu cảm: mép tóc mái nhô lên khi ngạc nhiên, cụp xuống khi buồn.

Điều quan trọng là chọn một cách rồi giữ. Nhân vật lúc có lông mày đè tóc, lúc không, sẽ làm người xem thấy lạ mà không biết lạ chỗ nào. Ghi lựa chọn này vào hồ sơ nhân vật của bạn, một dòng là đủ.

Với con vật nhân hoá, lông mày thường được thay bằng một mảng lông khác màu phía trên mắt, như hai đốm nâu trên mặt một chú chó đen. Hai đốm ấy nghiêng, nhướn, nhíu y như lông mày người, nên bạn giữ được nét thật của loài mà vẫn biểu cảm đủ. Nếu con vật không có mảng lông đó, cho tai làm việc thay: tai cụp là buồn, tai dựng thẳng là ngạc nhiên, tai ép ra sau là giận hoặc sợ.

Lông mày cho những trạng thái khó vẽ

Đang suy nghĩ. Một bên lông mày hơi nhíu xuống, bên kia giữ ngang, mắt nhìn lên một góc, miệng lệch về một phía. Thêm bàn tay chống cằm là người xem hiểu ngay nhân vật đang tính toán điều gì đó, không cần dấu hỏi trên đầu.

Ngái ngủ, uể oải. Lông mày nâng nhẹ ở giữa như cố mở mắt, trong khi mi trên sụp xuống quá nửa tròng. Sự giằng co giữa lông mày muốn nhấc lên và mí mắt muốn rơi xuống chính là cảm giác buồn ngủ.

Tự hào, hơi kiêu. Lông mày cong cao, mắt khép hờ, cằm hếch lên. Nếu hạ lông mày xuống thì vẻ tự hào thành vẻ khinh khỉnh, nên cẩn thận khi vẽ nhân vật chính mà bạn muốn người xem quý.

Xúc động sắp khóc. Đầu trong lông mày nâng lên rất cao, gần như dựng đứng, miệng mím chặt và run. Đây là lúc lông mày chịu toàn bộ việc biểu cảm, vì nước mắt chưa rơi.

Những chỗ hay sai khi vẽ lông mày

Các lỗi dưới đây cô Hạnh gặp nhiều nhất khi xem tập vẽ của học sinh, và người lớn tự học cũng mắc y hệt.

  • Hai lông mày nghiêng ngược chiều nhau mà không chủ ý, một bên giận một bên buồn, khuôn mặt thành khó hiểu. Khi vẽ cảm xúc đơn, hai nét phải đối xứng qua sống mũi.
  • Lông mày quá dài, chạy ra ngoài viền mặt. Với nhân vật đầu tròn, giữ lông mày ngắn hơn chiều rộng của mắt bên dưới là an toàn.
  • Đổi luôn độ dày lông mày giữa các cảm xúc, khiến nhân vật trông như hai người khác nhau trên cùng một trang.
  • Dùng biểu cảm giận cho mọi cảnh hành động. Chạy nhanh, nhảy xa, cố gắng là quyết tâm chứ không phải giận; giữ miệng mở hoặc mỉm cười để người xem không hiểu lầm.
  • Quên lông mày khi nhân vật quay nghiêng. Ở góc nghiêng chỉ thấy một nét, nhưng nét đó vẫn phải nghiêng đúng hướng cảm xúc.

Cách tự kiểm nhanh nhất: dùng ngón tay che phần miệng của nhân vật rồi hỏi mình đọc được cảm xúc gì chỉ từ mắt và lông mày. Nếu đọc ra đúng, khuôn mặt đã ổn; nếu không, sửa lông mày trước khi sửa bất cứ thứ gì khác.

Bài tập cố định mắt miệng, chỉ đổi lông mày

Cô Hạnh dùng bài này cho lớp năm, người lớn tự tập cũng hiệu quả. Cần một tờ giấy, bút chì và bút dạ.

  1. Vẽ tám hình tròn giống nhau. Trong mỗi hình đặt hai chấm mắt và một nét miệng thẳng ngắn, giống hệt nhau ở cả tám hình.
  2. Hình thứ nhất để trống phần lông mày, làm khuôn mặt đối chứng.
  3. Bảy hình còn lại, lần lượt vẽ bảy kiểu lông mày theo bảng góc nghiêng ở trên.
  4. Đưa tờ giấy cho một người khác, đừng nói gì, nhờ họ đặt tên cảm xúc cho từng khuôn mặt.
  5. So sánh tên họ đặt với ý định của bạn. Khuôn mặt nào họ đoán sai, xem lại góc nghiêng hoặc khoảng cách với mắt.
  6. Chọn ba biểu cảm bạn dùng nhiều nhất cho nhân vật của mình và vẽ lại chúng với kiểu lông mày gốc của nhân vật.

Với học sinh, cô Hạnh không chấm đúng sai. Cô chỉ hỏi "bạn bên cạnh đọc ra cảm xúc gì, có giống điều con muốn không", và để các em tự quyết có sửa hay không. Cái cần khen là các em đã nghĩ ra cách làm nhân vật buồn mà không cần nước mắt.

Câu hỏi thường gặp

Lông mày nhân vật nên đặt cách mắt bao xa?

Ở trạng thái bình thường, khoảng chừng bằng chiều cao của mắt là dễ dùng. Khoảng đó chừa chỗ để kéo lên khi ngạc nhiên và hạ xuống khi giận mà không chạm mắt hay chạm đỉnh đầu.

Làm sao phân biệt nhân vật buồn và nhân vật lo lắng?

Cả hai đều có đầu trong lông mày nâng lên. Buồn thì mắt khép bớt, miệng trễ, đầu cúi; lo thì mắt mở to, nhìn sang bên, miệng mím hoặc méo, thường thêm giọt mồ hôi nhỏ bên thái dương.

Nhân vật có tóc mái che trán thì vẽ lông mày thế nào?

Có hai cách quen thuộc: vẽ nét lông mày nổi lên trên mảng tóc mái, hoặc để mép tóc mái tự nhô lên cụp xuống thay lông mày. Chọn một cách và giữ nguyên trong mọi tranh của nhân vật đó.

Có nên vẽ lông mày từng sợi cho giống thật?

Với nhân vật vẽ tay đơn giản thì không nên. Lông mày từng sợi khó vẽ lại cho giống và làm khuôn mặt nặng. Một khối hoặc một nét liền là đủ để biểu cảm và dễ giữ nhất quán.

Một bên lông mày cao một bên thấp có nghĩa gì?

Người xem thường đọc là nghi ngờ, tinh nghịch hoặc đang thắc mắc. Kết hợp với miệng lệch một bên sẽ ra vẻ ranh mãnh; kết hợp với mắt nheo sẽ ra vẻ không tin lời người đối diện.

Dạy trẻ vẽ biểu cảm có nên bắt đầu từ lông mày không?

Rất nên, vì chỉ hai nét mà trẻ thấy ngay khuôn mặt đổi cảm xúc. Cho trẻ tự soi gương làm mặt giận, mặt buồn để quan sát lông mày, rồi khen cách con phát hiện ra chứ không chấm tranh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138