HinhTuong.comHình Tượng
Bảng thiết kế và giữ nhất quán

Vẽ lại nhân vật sau nhiều tháng không giống: tìm chỗ trôi nét và kéo về bản gốc

Nhân vật vẽ lại sau thời gian dài trông khác đi? Cách tìm bản gốc, chồng hình bằng giấy can, khoanh chỗ trôi nét, khởi động tay và quyết giữ hay bỏ thay đổi.

Older man comparing an old yellowed sketch of a cartoon buffalo with a fresh drawing held up against a bright window, both sheets overlapping, view from behind his shoulder

Khi vẽ lại một nhân vật sau nhiều tháng mà thấy không giống, hãy tìm bản vẽ gốc bạn ưng nhất, chồng bản mới lên bằng giấy can hoặc cửa kính, khoanh từng chỗ lệch, rồi chép tay lại bản gốc vài lần để khởi động trước khi vẽ tư thế mới. Phần lớn trường hợp không phải bạn quên cách vẽ, mà tay đã quen một vài thói mới trong thời gian nghỉ.

Hiện tượng này người vẽ hay gọi là trôi nét: mỗi lần vẽ chỉ lệch một chút, cộng dồn qua nhiều tháng thì thành một nhân vật khác. Bài này đi qua cách chẩn đoán, các vùng hay trôi nhất, bài khởi động tay, và một câu hỏi quan trọng ít ai đặt ra: thay đổi đó có nên giữ không.

Vì sao nhân vật trôi dù bạn vẫn vẽ đều tay

Tay người vẽ có những thói quen riêng, như nét cong theo một chiều nhất định, cách đặt mắt quen thuộc, độ dài cánh tay quen vẽ. Khi mới tạo nhân vật, bạn chủ động vẽ theo thiết kế. Càng vẽ nhiều, sự chủ động giảm dần, tay tự lái theo thói quen, và những chi tiết không hợp thói quen bị mài mòn trước.

Có ba nguồn trôi hay gặp nhất. Một là vẽ theo trí nhớ thay vì nhìn bản tham chiếu. Hai là lấy tranh gần nhất làm mẫu, nên lỗi của tranh trước truyền sang tranh sau. Ba là kỹ năng của bạn tiến bộ, tay vẽ khéo hơn, và bạn vô tình làm nhân vật tinh xảo hơn thiết kế ban đầu.

Nguồn thứ hai là đáng sợ nhất, vì nó tích luỹ. Giống như truyền tin qua một dãy người, đến người thứ mười thì câu chuyện đã khác. Cách chặn đơn giản: luôn chép từ bảng thiết kế gốc, không bao giờ chép từ tranh mới nhất.

Chẩn đoán bằng giấy can trong mười lăm phút

Cần bản gốc bạn ưng nhất, một bản vẽ mới ở tư thế gần giống, giấy can hoặc một ô cửa kính có nắng, và bút chì màu đỏ.

  1. Đặt hai bản cạnh nhau, cùng cỡ. Nếu khác cỡ, đo đơn vị đầu của từng bản rồi vẽ lại bản mới cho bằng cỡ bản gốc.
  2. Đồ bóng dáng bản gốc lên giấy can bằng bút chì thường.
  3. Chồng tờ giấy can lên bản mới, căn trùng đường cằm và đường mắt.
  4. Dùng bút đỏ khoanh mọi chỗ không trùng: đỉnh đầu, độ rộng vai, vị trí tai, kích thước mắt, chiều dài chân.
  5. Đếm vòng đỏ và ghi từng chỗ lệch thành một dòng, ví dụ: mắt to hơn khoảng một phần ba, tai thấp xuống, cổ dài ra.
  6. Lặp lại với một bản vẽ trung gian, vẽ vào khoảng giữa thời gian, để thấy chỗ trôi bắt đầu từ khi nào.

Danh sách vòng đỏ chính là bản đồ trôi. Thường bạn sẽ thấy hai ba chỗ lặp lại ở mọi bản, đó là thói quen của tay bạn chứ không phải lỗi ngẫu nhiên.

Những vùng hay trôi nhất và cách nhận ra

Từ kinh nghiệm của nhiều người vẽ nghiệp dư, các vùng dưới đây trôi sớm và trôi nhiều. Đọc cột cuối để biết nên đo cái gì:

VùngThường trôi theo hướngĐo bằng gì
MắtTo dần, gần nhau hơn, cao lênKhoảng cách giữa hai mắt so với bề rộng một mắt
Đầu so với thânĐầu to dần, thân ngắn lạiSố đầu của chiều cao người
TócBồng hơn, nhiều lọn hơnSố lọn tóc mái, độ cao tóc trên đỉnh đầu
Tay chânThon dần, dài dầnTay buông chạm tới đâu trên đùi
Phụ kiệnNhỏ dần hoặc biến mấtKích thước so với mặt; có mặt ở mọi tranh không
Nét viềnMảnh dần, nhiều nét phụ hơnĐộ đậm nét viền so với ô mẫu nét

Nhìn kỹ, cột giữa có một xu hướng chung: nhân vật càng vẽ càng giống người vẽ mong muốn ở thời điểm hiện tại hơn là giống thiết kế. Biết vậy để tự cảnh giác.

Bài khởi động tay trước khi vẽ lại

Sau nhiều tháng không vẽ, đừng đặt bút vào tranh chính ngay. Dành hai mươi phút cho một bài khởi động: chép bản gốc mặt trước ba lần liền trên giấy nháp, mỗi lần nhanh hơn lần trước. Lần đầu nhìn kỹ từng nét; lần hai nhìn bản gốc ít hơn; lần ba gần như vẽ theo trí nhớ, rồi chồng lên kiểm.

Tiếp theo vẽ riêng những vùng hay trôi theo danh sách vòng đỏ, mỗi vùng năm lần, như luyện chữ. Nếu mắt là vùng trôi nhiều nhất, vẽ năm cặp mắt trong khung đầu đã kẻ sẵn. Lúc này tay đang được kéo về thói quen ban đầu.

Anh Khoa ở Nghệ An vẽ chú trâu con làm nhân vật cho những tấm thiệp gửi người thân mỗi dịp Tết. Một năm chỉ vẽ một lần, và năm nào chú trâu cũng khác. Từ năm thứ ba, anh làm đúng bài khởi động này vào chiều ba mươi trước khi vẽ thiệp, và cả nhà bắt đầu nói chú trâu năm nay giống chú trâu năm đầu. Không có phép màu gì, chỉ là hai mươi phút cho tay nhớ lại trước khi tay tự sáng tác.

Những tờ nháp khởi động không cần đẹp, cũng không cần giữ. Nhưng nếu muốn, ghi ngày lên một tờ rồi kẹp vào bìa nhân vật; nhìn chuỗi tờ nháp qua các năm cũng là một cách thấy tay mình thay đổi ra sao.

Thay đổi nào nên giữ, thay đổi nào nên bỏ

Giữ nếu thay đổi làm nhân vật rõ hơn khi nhìn xa. Ví dụ bóng dáng gọn hơn, màu điểm nhấn nổi hơn. Đó là thiết kế trưởng thành, không phải trôi. Hãy cập nhật bảng thiết kế và ghi số phiên bản mới.

Bỏ nếu thay đổi xoá mất chi tiết nhận diện. Phụ kiện biến mất, vết đặc trưng bị lược đi vì ngại vẽ. Đó là sự lười tay khoác áo cải tiến.

Bỏ nếu thay đổi chỉ vì đang thích một phong cách khác. Bạn có thể mê một kiểu mắt mới, nhưng nhân vật cũ không cần mang nó. Dùng kiểu mới cho nhân vật mới.

Cân nhắc nếu người xem đã quen bản mới. Khi nhân vật đã xuất hiện trên sản phẩm, trong lớp học hay trong nhà một thời gian, người xem quen bản hiện tại. Kéo về bản gốc đột ngột có khi lạ hơn là giữ. Hãy hỏi vài người quen nhân vật trước khi quyết.

Ghi lại quyết định dù giữ hay bỏ. Viết một dòng ở mặt sau bảng thiết kế: ngày nào, chỗ nào trôi, bạn quyết giữ hay kéo về, vì sao. Lần sau gặp đúng chỗ đó trôi lại, bạn không phải cân nhắc từ đầu, chỉ cần đọc lại lý do cũ.

Sổ theo dõi trôi nét: năm cột đủ dùng

Nếu nhân vật được vẽ đều đặn, một trang sổ theo dõi giúp bạn thấy trôi sớm, khi chỉ cần chỉnh nhẹ. Mỗi lần soát định kỳ ghi một dòng:

Ngày soátSố đầuKhoảng cách mắtChi tiết nhận diện còn đủGhi chú
Tháng 13,5Bằng một mắtĐủ: khăn, ba sọc, đuôi congBản gốc
Tháng 43,3Gần một mắtĐủĐầu hơi to, chưa đáng lo
Tháng 73,0Ba phần tư mắtThiếu đuôi cong ở hai tranhLàm bài khởi động, chép bản gốc
Tháng 103,4Bằng một mắtĐủĐã về gần bản gốc

Năm cột này không cần đo chính xác đến từng li. Ước lượng bằng mẩu giấy đo là đủ. Giá trị của sổ nằm ở xu hướng: khi một cột thay đổi theo cùng một hướng qua ba lần soát liên tiếp, đó là trôi thật chứ không phải dao động ngẫu nhiên. Bạn có thể kẹp trang sổ này ngay sau bảng thiết kế gốc để mỗi lần mở ra là thấy.

Khi bạn đã vẽ giỏi hơn: nâng cấp nhân vật có chủ ý

Có một kiểu trôi đáng mừng: tay bạn khéo hơn, bạn hiểu giải phẫu hơn, và nhìn lại bản gốc thấy nó vụng. Lúc này đừng cố vẽ vụng lại cho giống, cũng đừng để nhân vật tự thay đổi lặng lẽ. Hãy làm một lần thiết kế lại có chủ ý, trên giấy riêng, đặt bản cũ và bản mới cạnh nhau.

Nguyên tắc nâng cấp: giữ nguyên bóng dáng tổng thể, giữ nguyên thanh màu với thứ tự diện tích, giữ ba chi tiết nhận diện mạnh nhất. Được làm gọn nét, sửa tỉ lệ tay chân cho hợp lý, làm khuôn mặt có khối hơn. Sau khi xong, cho vài người đã quen nhân vật xem bản mới mà không giải thích gì. Nếu họ gọi đúng tên ngay, bản nâng cấp đạt.

Chị Thu ở Hà Nội vẽ một cô mèo làm nhân vật cho cuốn sổ tay tự đóng bán ở hội chợ trường của con. Năm đầu cô mèo có cánh tay que và đôi mắt hai chấm. Năm thứ ba chị thiết kế lại, cho tay có khuỷu, mắt có tròng, nhưng giữ bộ lông ba màu và chiếc nơ chấm bi. Khách quen vẫn hỏi mua đúng cô mèo đó. Bảng thiết kế cũ được kẹp lại phía sau với nhãn phiên bản một.

Thói quen nhỏ để lần sau không phải sửa lớn

Thay vì đợi trôi xa rồi mới kéo về, giữ vài thói quen sau:

  • Luôn để bảng thiết kế gốc mở trên bàn khi vẽ, kể cả khi bạn nghĩ đã thuộc nhân vật.
  • Ghi ngày vào góc mỗi tranh có nhân vật; xếp các tranh theo thời gian trong một bìa.
  • Cứ khoảng ba tháng chồng tranh mới nhất lên bản gốc một lần, khoanh chỗ lệch.
  • Khi muốn đổi thiết kế, đổi có chủ ý trên bảng thiết kế trước, rồi mới đổi trên tranh.
  • Không chép từ tranh gần nhất; nếu bảng gốc thất lạc, làm lại bảng gốc trước khi vẽ tiếp.

Câu tự hỏi mỗi lần hoàn thành một tranh: tranh này nếu đặt cạnh tranh đầu tiên thì có phải cùng một nhân vật không? Câu hỏi đó mất năm giây nhưng chặn được cả năm trôi nét.

Và nếu đã lỡ trôi xa, đừng tự trách. Gần như ai vẽ một nhân vật lâu dài cũng gặp chuyện này; điều khác biệt chỉ là có bảng gốc để quay về hay không.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao vẽ lại nhân vật của chính mình mà không giống?

Thường do vẽ theo trí nhớ hoặc chép từ tranh gần nhất, nên những lệch nhỏ cộng dồn qua thời gian. Tay cũng có thói quen riêng và dần lái nhân vật theo thói quen đó. Luôn chép từ bản gốc sẽ chặn được phần lớn.

Mất bản vẽ gốc thì phải làm sao?

Gom mọi tranh còn lại, chọn vài tranh bạn và người thân thấy giống nhất, tìm điểm chung giữa chúng rồi dựng lại một bảng gốc mới. Ghi rõ đây là bản dựng lại và ngày làm.

Có nên đồ lại bản gốc để vẽ cho giống không?

Đồ lại là cách luyện tay tốt khi khởi động, và cũng là cách soát lệch. Nhưng tranh chính nên vẽ tay tự do với bản gốc bên cạnh để nhân vật có tư thế và cảm xúc mới, không cứng như bản đồ.

Nhân vật thay đổi theo thời gian có phải lỗi không?

Không hẳn. Nhiều thay đổi làm nhân vật rõ ràng và dễ vẽ hơn. Thay đổi chỉ là lỗi khi nó làm mất chi tiết nhận diện hoặc xảy ra mà bạn không chủ ý. Thay đổi có chủ ý thì ghi lại thành phiên bản mới.

Bao lâu thì nên soát nhân vật một lần?

Nếu vẽ hằng tuần, khoảng ba tháng soát một lần bằng cách chồng tranh mới nhất lên bản gốc. Nếu chỉ vẽ vài lần một năm, hãy soát trước mỗi lần vẽ bằng bài khởi động chép bản gốc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138